Türkiye’de sıfır kilometre araçlarda teslim sonrası tespit edilen boya, kaporta ve montaj kusurları; tüketici, bayi ve üretici arasında ciddi hukuki ihtilaflara yol açmaktadır. Bu süreçlerde mahkemelerin atadığı otomotiv bilirkişilerinin, üretici fabrika onarım prosedürlerine (OEM Repair Standards) ne ölçüde hâkim olduğu, davaların kaderini doğrudan etkilemektedir.
Türkiye’de “Sıfır Araçta Kusur” Sayılan Başlıca Teknik Bulgular
- Vernik portakallanması
- Toz zerresi (dust nib)
- Akma / sarkma (run – sag)
- Lokal renk tonu farkı
- Mikron değerlerinde dengesizlik
Not: Üreticilerin büyük çoğunluğu, bu kusurların belirli toleranslar dâhilinde fabrika içi lokal onarımla giderilebileceğini kabul etmektedir.
Kaporta ve Gövde Kusurları
- Taşıma kaynaklı mikro göçükler
- Panel hizasızlığı (gap & flush tolerans dışı)
- Kaynak noktası düzeltmeleri
- Sızdırmazlık (meges/seam sealer) uygulama farkları
Montaj ve Trim Problemleri
- Plastik aksam oturmama
- Fitil ezilmesi
- Vida/klips izleri
Aracın “sıfır” statüsünü otomatik olarak bozmaz.
Mahkemenin Atadığı Bilirkişiler Ne Kadar Bilgili?
Sahadan Net Gözlem
Türkiye’de görev yapan bilirkişilerin önemli bir kısmı:
- OEM teknik bültenlerine erişimi olmayan,
- Yetkili servis onarım prosedürleri ile fabrika standartlarını ayırmayan,
- “Boya varsa değer kaybı vardır” yaklaşımını teknik veri olmadan kullanan kişilerden oluşmaktadır.
En Sık Yapılan Teknik Hatalar
- Lokal boya ile panel boyasını ayırt edememek
- Mikron ölçümünü OEM toleranslarıyla kıyaslamamak
- Fabrika kaynak izleri ile sonradan yapılan işlemleri karıştırmak
- PDI (Pre-Delivery Inspection) süreçlerini bilmemek
Bilirkişi Raporlarının Hukuki Sonuçlara Etkisi
Eksik teknik bilgiye dayanan bilirkişi raporları:
- Araç değişimi
- Bedel iadesi
- Yüksek değer kaybı tazminatları
- gibi orantısız kararların önünü açabilmektedir.
Bu durum:
- Bayiler için ticari risk
- Üreticiler için marka güven kaybı
- Tüketici için yanlış yönlendirme anlamına gelmektedir.
Teknik Olarak Sorulması Gereken Kritik Sorular
Mahkemede veya bilirkişi incelemesinde mutlaka sorulmalıdır:
Tespit edilen işlem OEM fabrika toleransları içinde mi?
Uygulama panel sökümü gerektiriyor mu?
Ölçülen mikron değeri üretici limitlerini aşıyor mu?
İşlem PDI veya stok onarımı kapsamında mı?
Değer kaybı teknik olarak hangi bilimsel veriye dayanıyor?
Türkiye’de sıfır araç davalarında asıl sorun:
Kusurun kendisinden çok Kusuru değerlendiren teknik bilginin yetersizliğidir.
Bilirkişilik sistemi, OEM onarım prosedürleri, modern boya teknolojileri ve üretici toleransları konusunda güncellenmediği sürece; teknik değil, yorum ağırlıklı raporlar hukuki sonuç üretmeye devam edecektir.
