Türkiye otomotiv hasar onarım sektöründe uzun süredir sahada dile getirilen ancak yazılı olarak nadiren gündeme gelen bir sorun, yetkili servislerin art arda yaptığı onarım reddi bildirimleriyle artık görünür hale geldi.
Araç güvenliğini doğrudan etkileyen parçalar onarılıyor, ancak bu onarımlara ilişkin teknik kararlar yetkisi ve sorumluluğu olmayan yapılardan alınıyor.
Hangi Parçalardan Bahsediyoruz?
Yetkili servislerin teknik değerlendirmelerine göre;
- Far sistemleri (ECE homologasyonu, optik performans, sızdırmazlık),
- Tamponlar (enerji emilim yapısı, yaya koruma, sensör ve ADAS uyumu),
- Jantlar (metalurjik yapı, yük taşıma kapasitesi, yorulma dayanımı)
üretici prosedürleri açısından onarımı ya tamamen yasaklı ya da çok sıkı sınırlandırılmış parça grupları arasında yer alıyor.
Bu parçalarla ilgili onarım / değişim kararları; yalnızca üretici teknik dokümantasyonu, yetkili servis eğitimleri ve belgeli personel çerçevesinde verilebiliyor.
Yetkili Servisler Ne Diyor?
Yetkili servisler; üretici tarafından tanımlanmış;
- Zorunlu teknik eğitimler,
- Güncel teknik servis bültenleri (TSB),
- Parça bazlı onarım yasak listeleri,
- Yazılı kalite ve izlenebilirlik prosedürleri
ile çalıştıklarını ve bu çerçevenin dışına çıkmalarının hukuki ve teknik olarak mümkün olmadığını vurguluyor.
Ancak hasar dosyalarında, sigorta şirketlerinin teknik görüşü sıklıkla;
RS, Otoking, ALC gibi üretici yetkisi bulunmayan, personel yetkinliği belgelendirilmeyen ve bağlayıcı teknik sorumluluk taşımayan yapılardan aldığı ifade ediliyor.
Sorun Onarım Değil, Kararı Kimin Verdiği
Yetkili servis temsilcileri, tartışmanın “onarım yapılsın mı yapılmasın mı” meselesinden çok daha derin olduğuna dikkat çekiyor:
“Asıl problem, güvenlik öncelikli bir parçada onarım kararını kimin verdiği.
Üretici sorumluluğu olmayan bir yapının verdiği teknik görüş, kazada kimin sorumlu olacağını da belirsiz hale getiriyor.”
Bu durumun;
- Araç güvenliğini riske attığı,
- Eksper raporlarını zayıflattığı,
- Sigorta şirketlerini hukuki olarak açıkta bıraktığı belirtiliyor.
Yetkili Servislerden Net Tavır: Onarım Reddi
Son dönemde yetkili servisler, üretici onayı bulunmayan bu tür onarım taleplerine karşı resmî onarım reddi metinlerini dosyalara eklemeye başladı.
Bu teknik metinlerde açıkça şu vurgulanıyor:
- Onarım üretici prosedürlerine aykırıysa yapılmaz.
- Onarım yapılırsa doğacak risk yetkili servis sorumluluğunda değildir.
- Teknik görüş, resmî kayıt altına alınır.
Bu yaklaşım, hasar dosyalarında yeni bir teknik kırılma noktası olarak değerlendiriliyor.
Sigorta Şirketlerine Zorlayıcı Teknik Çağrı
Yetkili servislerin ortak talebi açık ve net:
Sigorta şirketleri, anlaşmalı yapılarını belirlerken personel yetkinliğini zorunlu kriter haline getirmeli.
Teknik olarak önerilen asgari şartlar şöyle sıralanıyor:
-
Güvenlik öncelikli parçalarda işlem yapan personelin
- Mesleki yeterlilik belgesi,
- Parça bazlı teknik eğitim sertifikası,
- Yazılı görev ve yetki tanımı
-
Onarım kararlarının
- Üretici onaylı prosedürlere,
- TSE Hizmet Yeterlilik Belgelerine,
- Yazılı kalite ve izlenebilirlik sistemlerine dayandırılması.
Bu kriterleri karşılamayan yapıların onarım kararı veren teknik otorite olarak kabul edilmemesi gerektiği vurgulanıyor.
Hukuki Risk Sigorta Sistemine Taşınıyor
Uzmanlara göre üretici onayı olmayan onarımlar;
- Tip onay ve homologasyon açısından sorun yaratabiliyor,
- Olası bir kazada sigorta şirketini doğrudan sorumlu konuma getirebiliyor,
- “Onarımı kim uygun buldu?” sorusunu kritik hale getiriyor.
Bu nedenle, yetkili servis görüşlerinin göz ardı edilmesinin orta ve uzun vadede ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
Güvenlik Maliyetle Ölçülmez
Sektör temsilcileri ortak bir noktada birleşiyor:
Hasar maliyetini düşürmek adına verilen her teknik taviz, araç güvenliği ve sigorta sistemi açısından daha büyük riskler doğuruyor.
Yetkili servisler, güvenlik öncelikli parçalarda üretici dışı teknik kararları kabul etmeyeceklerini ve bunu yazılı olarak kayıt altına almaya devam edeceklerini net şekilde ortaya koyuyor.
Bu özel dosya, otomotiv hasar onarım sisteminde yeni bir dönemin habercisi olarak değerlendiriliyor.
