Yetkili servisler neden değiştiriyor, neden bazı parçalar artık “düzeltilemez”?
Türkiye’de araç sahiplerinin yetkili servislerde en sık sorduğu sorulardan biri şu :
“Sanayide bunu düzeltirler, siz neden değiştiriyorsunuz?”
Bu soru masum gibi görünse de, günümüz otomotiv teknolojileri açısından son derece tehlikeli bir yanılgıyı içinde barındırıyor. Çünkü modern otomobiller artık eski nesil araçlar gibi “şekil verilip yola çıkarılabilecek” yapılar değil.
Bugün bir otomobil; yüksek mukavemetli çelikler, sensör ağları, elektronik güvenlik sistemleri ve milisaniyeler içinde çalışan yazılımlarla donatılmış bir güvenlik makinesidir. Bu sistemler, sanayide alışılmış yöntemleri tolere etmez.
Eskiden Düzeltilebilen Parçalar, Bugün Neden Değişiyor?
Geçmişte araç gövdeleri büyük oranda yumuşak çelikten üretilirdi. Isıtılır, çekilir, kaynak yapılır ve tekrar kullanılabilirdi. Ancak günümüz araçlarında durum tamamen farklı. Şasi, podye, taşıyıcı kolonlar ve darbe emici gövde parçaları; AHSS ve boron çelik gibi 900 MPa üzeri mukavemetli malzemelerden üretiliyor. Bu malzemeler: Isı gördüğünde metalurjik yapısını kaybeder. Kaynak sonrası kırılganlaşır ve kaza anında olması gereken kontrollü deformasyonu gösteremez yani parça düzgün görünse bile, artık sizi koruyamaz.
“Düzeldi” Görünen Araç, Bir Sonraki Kazada Dağılabilir
Sanayide yapılan birçok işlem, gözle bakıldığında “temiz işçilik” gibi algılanır: Kaporta düzgündür aralıklar eşittir boya parlaktır ancak güvenlik, gözle görülen bir şey değildir. Yanlış düzeltilmiş bir şasi veya taşıyıcı parça, bir sonraki kazada:
- Darbe enerjisini emmez
- Yükü doğrudan yolcuya iletir
- Airbag sistemlerinin yanlış veya geç çalışmasına neden olur
- Bu da kazanın sonucunu hayati seviyede ağırlaştırır.
Yetkili Servisler Neden Israrla Değiştiriyor?
Bu noktada önemli bir gerçeğin altı çizilmeli: Yetkili servisler “keyfine göre” değişim yapmaz.
Yetkili servisler;
- Üretici onarım kılavuzlarına uymak zorundadır
- OEM (Orijinal Ekipman Üreticisi) talimatları dışına çıkamaz
- Yapılan her işlemden hukuken sorumludur
Eğer üretici bir parça için “tek kullanımlıktır” diyorsa, o parça düzeltilemez, tamir edilemez, değişmek zorundadır. Bu bir ticari tercih değil, güvenlik zorunluluğudur. Güvenlik Sistemlerinde en riskli uygulamalardan biri de airbag sistemleriyle ilgili.
Patlamış hava yastığına:
- direnç takılması
- yazılımla arıza lambasının söndürülmesi
- modülün “idare eder” mantığıyla bırakılması
- aracın elektronik olarak sağlam görünmesini sağlar.
- Ama kaza anında airbag kesinlikle açılmaz.
Bu, teknik bir hata değil; bilinçli şekilde güvenlik sistemini devre dışı bırakmaktır. “Sanayide Daha Ucuza Yapılıyor” Gerçeği evet, sanayide yapılan birçok işlem daha ucuzdur. Ama şu soru sorulmalıdır: Daha ucuz olan şey tamir mi, yoksa risk mi?
Yetkili serviste yapılan değişim;
- orijinal parçayla
- fabrika standardında
- garanti ve sorumluluk altında gerçekleşir.
Sanayide yapılan “düzeltme” ise çoğu zaman:
- kayıt dışıdır
- izlenemez
- kaza anında hesabı sorulamaz
Yetkili Servis Aracı Değil, İnsanı Korur
“Sanayide düzeltirler” yaklaşımı, bugünün araç teknolojileriyle örtüşmeyen bir alışkanlıktır.
Yetkili servislerin değişim ısrarı:
- maliyet odaklı değil
- ticari değil
- hayat odaklıdır
Çünkü modern otomobillerde bazı parçalar düzeltildiğinde değil, değiştirildiğinde güvenlidir.
Unutulmamalıdır:
Bir aracın en önemli parçası kaportası değil, içindeki insanlardır.
Ve güvenlik, hiçbir zaman “idare eder” mantığıyla sağlanamaz.
